Feiten
Windenergie
Algemene informatie windenergie
www.windenergie.nl: informatie van de overheid (Agentschap NL) over windenergie en gerelateerde regelgeving.
www.nwea.nl: Nederlandse Windenergie Associatie, de belangenbehartiger van windenergie in Nederland.
www.dekoepel.org: Veel duurzame energie "facts" van Stichting DE(Duurzame Energie)Koepel
Hoe is de veiligheid van windmolens geborgd?
Elk type windmolen moet een certificaat hebben waaruit blijkt dat voldaan wordt aan de internationale ontwerpnorm voor windmolens (IEC 61400-1 norm voor onder meer de veiligheid van de windmolen). Onderdeel van de norm betreft het beoordelen of een windmolen bestand is tegen extreme weersomstandigheden (hoge windsnelheden, windstoten). De windmolens in de Noordoostpolder moeten ook over een dergelijk certificaat beschikken voordat met de bouw kan worden begonnen.
Waarom windenergie in en rond het IJsselmeer en niet op de Noordzee?
Windmolens bouwen en exploiteren op land en in het water van het IJsselmeer is goedkoper dan windparken op de Noordzee. De overheid stimuleert beide vormen, omdat dit noodzakelijk is om tot een goede duurzame energiemix van verschillende duurzame energiebronnen te komen.
Zorgen windmolens voor CO2 besparing?
Windenergie is een duurzame energiebron en bespaart aanzienlijke hoeveelheden CO2-uitstoot. Elke MWh elektriciteit uit windenergie bespaart bijna een MWh ten opzichte van met fossiele energie opgewekte elektriciteit.
Bestaande elektriciteitscentrales stemmen hun productie steeds af op de - dagelijks sterk veranderende - elektriciteitsvraag. Grote elektriciteitscentrales (met name moderne gascentrales) hebben ook als ze niet op vol vermogen draaien nog een hoog rendement. Het op- en afregelen leidt niet tot veel extra emissies per elektriciteitshoeveelheid (ton/MWh). Een eventueel rendementsverlies bij elektriciteitscentrales door de inpassing van windenergie staat in geen verhouding tot de door windenergie bespaarde hoeveelheid brandstof en CO2-uitstoot. Zowel door het afregelen als het tijdelijk uitzetten van elektriciteitscentrales bespaart windenergie aanzienlijke hoeveelheden fossiele brandstoffen (kolen, aardgas); en daarmee CO2-uitstoot en brandstofkosten. Met andere woorden: er worden geen centrales achter de hand gehouden om de fluctuerende productie van windenergie op te vangen. Er wordt ook geen extra gewone centrale gebouwd gekoppeld aan de bouw van het Windpark Noordoostpolder.
Vanaf en tot welke windsnelheid produceren windmolens elektriciteit?
Dit is per type molen verschillend. Voor moderne windmolens geldt in zijn algemeenheid dat ze vanaf windsnelheden van 2-4 m/s (windkracht 2/3 Bft) tot circa 25 m/s (windkracht 10 Bft) elektriciteit produceren.
Waait het in de Noordoostpolder wel hard genoeg?
De elektriciteitsproductie van een windmolen hangt af van de gemiddelde windsnelheid en de efficiëntie van de molen. Daarnaast neemt de gemiddelde windsnelheid toe met de hoogte (het kan op 100 m hoogte gemiddeld makkelijk anderhalf keer zo hard waaien als op 'neushoogte'). Nu wisselt de windsnelheid van uur tot uur, en van dag tot dag. Een windmolen draait niet altijd op vol vermogen; vaak maar op een kwart, en bij harde wind (vanaf zo'n 12 m/s) op 100% van zijn maximale (ook wel nominale) vermogen. Om een maat te krijgen voor hoe effectief een windmolen jaargemiddeld draait, wordt de hoeveelheid stroom die een molen produceert, ook wel uitgedrukt als fractie van wat hij op vol vermogen had kunnen produceren. Deze efficiëntie wordt vaak uitgedrukt in vollasturen. Hoe meer vollasturen een molen per jaar draait hoe meer de locatie geschikt is voor windenergie. De projecten in de Noordoostpolder combineren de voordelen van een gunstig windregime met de plaatsing van moderne en hoge windmolens zodat per molen een opbrengst van ca. 3000 vollasturen per jaar wordt verwacht.
Zijn windmolens wel efficiënt?
Een windmolen heeft een bepaald maximum vermogen. Hoeveel elektriciteit met dat vermogen wordt opgewekt hangt af van de hoeveelheid en kracht van de wind. Door het gebruik van de nieuwste technieken kan er zowel bij lage windsnelheden als bij hoge snelheden elektriciteit worden opgewekt. In combinatie met de windrijke locatie aan de rand van het IJsselmeer kan het Windpark Noordoostpolder veel meer duurzame stroom opwekken dan met windmolens die verder het binnenland in staan.
Wordt de energie die het kost om de windmolens te produceren en te bouwen terugverdiend?
Het energieverbruik dat nodig is voor de productie van windmolens, inclusief grondstoffen, vervoer en plaatsing wordt gemiddeld binnen 6 maanden ‘terugverdiend’.
Hoe zit het met de werkgelegenheid?
De bouw, exploitatie, onderhoud en reparatie van windmolens zorgen direct en indirect voor de nodige werkgelegenheid. In gebieden met veel windmolens worden speciale onderhoudsteams opgeleid. Tijdens de bouwfase van Windpark Noordoostpolder zijn er circa 300 arbeidsplaatsen beschikbaar; na de realisatie levert het Windpark ongeveer 100 permanente arbeidsplaatsen.
Overigens wordt al bij de planning, ontwikkeling en bouw de expertise van het lokale bedrijfsleven ingeroepen.
Wat gebeurt er als een locatie niet meer wordt gebruikt?
Windenergie is omkeerbaar. Wanneer er over 20 jaar iets anders of beters wordt uitgevonden, is het mogelijk te besluiten om na afloop van de technische levensduur van de windturbines een locatie volledig te ontmantelen en terug te brengen in z'n oorspronkelijke staat. Ondanks dat het om grote objecten gaat zijn windturbines makkelijk te verwijderen en volledig recyclebaar.
Windpark Noordoostpolder
Hoe is het idee voor een windpark in de Noordoostpolder ontstaan?
Ruim twaalf jaar geleden werd de basis voor een windpark gelegd in gemeente Noordoostpolder. De gemeente koos voor het concentreren van nieuwe molens langs de dijken van de Noordoostpolder. Ook de provincie maakte beleid om met minder molens meer energie op te wekken. Er moest één integraal plan komen. Een groep lokale agrariërs en andere ondernemers, verenigd in de Koepel Windenergie Noordoostpolder, ontwikkelen samen dit plan. Het Windpark is dus een echt polderproduct.
Overigens is deze groep lokale ondernemers al sinds 1994 bezig met het maken van plannen op het terrein van windenergie.
Waarom is er voor deze plek gekozen?
De gemeente Noordoostpolder heeft gekozen voor het concentreren van windmolens op één plek zodat de molens zo min mogelijk invloed hebben op het landschap. De Noordoostpolder is één van de beste locaties van Nederland, vanwege de ideale windcondities en de langgerekte landschappelijke lijnen waardoor een windpark goed kan worden ingepast in het landschap. Bovendien wonen er relatief weinig mensen in het gebied.
Hoeveel windmolens komen er in de Noordoostpolder?
Het Windpark Noordoostpolder bestaat uit 86 windmolens. 48 Molens in het water en 38 op het land. Tijdens de realisatie van het Windpark Noordoostpolder worden 55 bestaande windmolens in de nabije omgeving van het Windpark verwijderd.
Hoe groot zijn de molens?
De molens in het water hebben een ashoogte van 95 meter. Als de wiek recht boven de mast staat is de hoogte tot het eind van de wiek (tiphoogte) van deze molens 148,5 meter.
De molens op het land hebben een ashoogte van 135 meter gerekend vanaf het fundament. De tiphoogte van de molens is 198,5 meter.
Waar komen de windmolens te staan?
Parallel aan de dijken van de Noordoostpolder, te weten de Zuidermeerdijk, de Westermeerdijk en de Noordermeerdijk. Kaart
Komen de windmolens ook voor Urk te staan?
De windmolens komen niet voor de kust van Urk te staan. De afstand tussen de dichtstbijzijnde windmolen op het land aan de Westermeerdijk en de rand van de woonbebouwing van Urk is 1,6 kilometer. De windmolens op het land aan de Zuidermeerdijk staan nog iets verder af van de woonbebouwing van Urk. Het zicht vanaf de Ketelbrug op het oude eiland Urk blijft vrij. De windmolens in het water langs de Westermeerdijk staan op een afstand van 3 kilometer of meer vanaf de woonbebouwing van Urk. Kaart
Hoeveel elektriciteit wordt door het Windpark geproduceerd?
Per jaar zal het Windpark ongeveer 1,4 miljard kWh duurzame elektriciteit opwekken. Dat is genoeg voor het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van meer dan 400.000 huishoudens. Het Windpark Noordoostpolder levert daarmee een bijdrage van ongeveer 1,2% aan het jaarlijkse elektriciteitsverbruik in Nederland.
Welk deel van het jaar produceren de windmolens elektriciteit?
De windmolens draaien ongeveer 90% van het jaar. Hierbij is al rekening gehouden met stilstand voor onderhoud en met de verschillende windsnelheden.
Subsidie
Hoeveel subsidie betaalt de overheid voor elektriciteit van de windmolens?
De kostprijs van windenergie is op dit moment hoger dan de prijs die ervoor wordt betaald op de energiemarkt. De overheid stelt subsidie beschikbaar om dit verschil te overbruggen. Zonder deze subsidie is het niet mogelijk te investeren in windmolens of in andere vormen van duurzame energie. De prijs op de energiemarkt voor elektriciteit ligt tegenwoordig op circa 6-7 eurocent. De kostprijs voor elektriciteit van windmolens ligt hier een paar cent boven. Voor windmolens op land is dit bijvoorbeeld 9,6 eurocent. Een subsidie op basis van de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE) vult het verschil aan; voor een maximaal aantal kWh en een periode van maximaal 15 jaar.
En als de elektriciteitsprijs op de energiemarkt verandert?
Dan verandert ook de subsidie. De subsidie dekt het verschil tussen kostprijs en marktprijs. De productiekosten van elektriciteit uit windenergie veranderen niet. Als de prijs van elektriciteit stijgt dan daalt dus de subsidie per kWh. Het is de verwachting dat de elektriciteitsprijs zal stijgen en daarmee daalt de bijdrage van de overheid.
Omgekeerd geldt ook dat als de energieprijs daalt de subsidie toeneemt. Daarvoor hanteert de overheid een maximum bedrag. Als de elektriciteitsprijs onder een bepaald bedrag daalt, verstrekt de overheid niet meer dan het maximum aan subsidie.
Is windenergie duurder dan andere vormen van duurzame energie?
Nee, windenergie op land is op dit moment de goedkoopste vorm van duurzame energie. Voor zonne-energie en andere vormen van duurzame energie moet de overheid veel meer subsidie per kWh beschikbaar stellen om ook deze vormen rendabel te kunnen maken.
Waardeverandering door windmolens
Moet een gemeente bij het vaststellen van de WOZ rekening houden met (plannen voor de plaatsing van) windmolens?
Sinds 2002 zijn hierover verschillende uitspraken gedaan door rechtbanken en gerechtshoven. Een gemeente moet bij het vaststellen van de WOZ analyseren of de (mogelijke) plaatsing van windmolens een waardedrukkend effect heeft. Als het geluid binnen de norm blijft en er geen sprake is van slagschaduw, dan is er geen reden voor een verlaging van de WOZ. Ook moet de gemeente analyseren of er sprake is van visuele hinder en of dit reden is voor verlaging van de WOZ. Dit kan aan de hand van de waarde van vergelijkbare woningen, waarbij ook een windmolen in de nabije omgeving staat.
Kortom: Een gemeente moet haar WOZ-taxatie voor woningen in de buurt van (nog te plaatsen) windmolens goed onderbouwen.
Meer informatie WOZ-waarde en windmolens: “Vergelijk! Een analyse van jurisprudentie over WOZ-waarde in relatie tot objecten in de nabijheid van windturbines” (www.windenergie.nl).
Is er sprake van planschade als gevolg van de (mogelijke) plaatsing van windmolens?
In de Wet op de ruimtelijke ordening is bepaald, dat als iemand schade lijdt of zal lijden als gevolg van bijvoorbeeld een wijziging van het bestemmingsplan of een vrijstelling van het bestemmingsplan, hij/zij een verzoek om vergoeding van planschade kan indienen bij de gemeente. De wet en de rechtspraak stellen een aantal voorwaarden aan een planschadeverzoek:
- de indiener van het verzoek moet belanghebbende (eigenaar/gebruiker) zijn;
- de wijziging van het bestemmingsplan of de verleende vrijstelling van het bestemmingsplan moet onherroepelijk zijn --> Dit is het geval als er geen bezwaar en/of beroep is ingediend of alsde hoogste rechter heeft beslist dat een ingediend beroep ongegrond is;
- het verzoek moet binnen 5 jaar na het onherroepelijk worden van het wijzigings-/vrijstellingsbesluit worden ingediend;
- de wijziging van het bestemmingsplan of de verleende vrijsteling moet per saldo nadelig zijn voor de belanghebbende --> een wijziging kan zowel negatieve als positieve gevolgen hebben, het gaat dan om het saldo;
- er moet sprake zijn van een waardevermindering van de woning of (in geval van een bedrijf) een geringer bedrijfsresultaat;
- de schade moet niet geheel of gedeeltelijk redelijkerwijs ten laste van de belanghebbende komen --> Uit rechtspraak blijkt dat als de belanghebbende bij de aankoop van zijn woning reeds kon weten dat er een wijziging van het bestemmingsplan zou komen, hij geen recht heeft op schadevergoeding;
- de belanghebbende is niet op andere wijze gecompenseerd voor zijn schade --> bijvoorbeeld door een vergoeding in geld of in natura of bijvoorbeeld een aandeel in het project.
Meer informatie over planschade door windturbines? rapport “Planschade door windturbines?” www.minderregelsmeerservice.nl/
Natuur- en milieuaspecten
Waarom is er een milieu-effectrapport (MER) opgesteld?
De wetgeving eist dat de milieu-effecten van grote projecten goed in beeld worden gebracht. Dit gebeurt door middel van een milieu-effectrapport (MER). Voor het Windpark Noordoostpolder is ook een MER opgesteld. Op basis van de informatie in het MER kunnen de overheden hun besluiten nemen over de ruimtelijke inpassing en de noodzakelijke vergunningen.
Wat staat er in een MER?
In een MER wordt een grote hoeveelheid relevante effecten behandeld. Voor het Windpark Noordoostpolder zijn dit milieuwinst, economie, natuur en ecologie, veiligheid op land, nautische veiligheid, geluid, slagschaduw, recreatie en toerisme, en visserij.
Wie beoordeelt een MER?
De overheid laat een MER altijd onderzoeken door de onafhankelijke Commissie voor de m.e.r. Voor het MER van het Windpark Noordoostpolder heeft deze commissie geoordeeld dat het MER voldoende milieu-informatie bevat om het milieubelang mee te laten wegen in de besluitvorming.
Veroorzaken windmolens veel slachtoffers onder vogels?
In het MER en voor de Natuurbeschermingswetvergunning voor het Windpark Noordoostpolder is uitvoerig onderzoek gedaan naar de effecten van het windpark op vogels en vleermuizen. Hierbij is getoetst aan de normen voor Natura2000 gebieden (de strengst mogelijke normen). De komst van het Windpark Noordoostpolder brengt geen overschrijding van deze normen met zich mee. De aantallen vogelslachtoffers door windmolens zijn beperkt. Uit onderzoek is bekend dat van elke 10.000 vogels die sterven door menselijk handelen er één sterft door windenergie. Gif, verkeer, hoogspanningsleidingen, huisdieren (katten) etc. kosten veel meer slachtoffers.
Gelden er voor windmolens geluidsnormen?
Ja, er gelden normen voor het geluid van windmolens. In deze normen wordt ook rekening gehouden met het zogenaamde effect van “windschering”. Dit doet zich voor als het bij windstil weer aan de grond de molens op grotere hoogte toch draaien, omdat het daar vaak wel waait. In de geluidberekeningen voor het Windpark Noordoostpolder is hiermee rekening gehouden.
Kunnen de windmolens door stil te staan geluidsruimte opsparen en in een andere periode van het jaar veel meer geluid produceren?
Dit kan in de praktijk niet om drie redenen:
1. Gezien de windrijke locatie zullen de molens op de locatie in de Noordoostpolder meer dan 90% van het jaar in bedrijf zijn.
2. Het is technisch niet mogelijk dat de molens ineens extreem veel meer lawaai maken. Ze hebben een vaste (typespecifieke) geluidemissie die toeneemt met toenemende windsnelheid maar dan ook weer 'aftopt'.
3. Als het al mogelijk zou zijn dat molens zo lang stilstaan, dan mag in de resterende tijd maximaal 3 dB(A) meer worden geproduceerd om nog binnen de norm te blijven (ongeacht wat de rest van het jaar wordt geproduceerd).
Zijn de trillingen gedurende de bouw of het draaien van de windmolens een gevaar voor de IJsselmeerdijken?
De trillingen tijdens de bouw kunnen de dijk bereiken. Deze trillingen zijn het gevolg van het heien op het land. Er is uitgebreid onderzoek gedaan door experts van bureau Fugro naar de aard van de trillingen en de effecten hiervan op de dijk. Uit het onderzoek, dat door zowel het Waterschap Zuiderzeeland als de onafhankelijke Commissie voor de m.e.r. is bekeken, blijkt dat er geen risico’s voor de stabiliteit voor de dijk ontstaan. De trillingen tijdens het draaien van de windmolens zijn verwaarloosbaar klein en hebben derhalve ook geen effect op de dijk.
Koepel Windenergie Noordoostpolder
Wie is de Koepel Windenergie Noordoostpolder?
De Koepel is een vereniging van initiatiefnemers van de vijf windmolenprojecten in de Noordoostpolder.
Wat is het doel van de Koepel Windenergie Noordoostpolder?
De Koepel behartigt de gemeenschappelijke belangen van de initiatiefnemers op het terrein van een milieu-effectrapportage, de voorbereiding van de vergunningaanvragen, de contacten met overheden en publiciteit.
Welke projecten worden door de initiatiefnemers van de Koepel Windenergie Noordoostpolder ontwikkeld?
Er worden vijf grootschalige windenergieprojecten ontwikkeld. Het gaat om binnendijkse én buitendijkse lijnopstellingen met moderne windmolens langs de Noordermeerdijk, de Westermeerdijk en de Zuidermeerdijk.
Wie zijn de initiatiefnemers van de projecten?
Noordermeerdijk binnendijks:
- Windpark Creil BV
Noordermeerdijk buitendijks en Westermeerdijk buitendijks:
Consortium WestermeerWind, bestaande uit:
- Westermeerwind BV
- Siemens Nederland NV
Westermeerdijk binnendijks:
- Acousticon Windpark BV
- VWW Windpark BV
Zuidermeerdijk:
- RWE/Essent
Participatiemogelijkheden
Kan ik participeren in de windenergieprojecten van Koepel Windenergie Noordoostpolder?
Ja. Gemeente Noordoostpolder en de initiatiefnemers van de buitendijkse projecten in het IJsselmeer hebben vastgelegd dat participeren mogelijk wordt voor inwoners van Noordoostpolder, Urk en Lemsterland.
Hoe ziet de participatie eruit?
Het gaat om een financiële participatie. Uitgangspunt is dat het voor zowel mensen met een kleine portemonnee als met een wat grotere mogelijk moet zijn om deel te nemen. De participatiemogelijkheden worden in het komende jaar verder uitgewerkt.